Gall llawer o berthnasoedd sy’n dechrau’n rhamantus ddod yn gyfrinachol yn gyflym, gyda phartneriaid yn darllen negeseuon e-bost, yn gwirio negeseuon testun a lleoliadau postiadau cyfryngau cymdeithasol. Canfu ymchwil a gynhaliwyd gan Refuge yn 2021 fod 1 o bob 3 menyw yn y DU wedi profi cam-drin ar-lein (a gyflawnwyd ar gyfryngau cymdeithasol neu blatfform ar-lein arall) ar ryw adeg yn eu bywydau.
Defnyddir llwyfannau ar-lein fwyfwy i gyflawni cam-drin domestig
Gall cam-drin ar-lein ddigwydd dros gyfnodau hir a gwaethygu dros amser. Gall gynnwys ymddygiadau fel monitro proffiliau cyfryngau cymdeithasol neu e-byst, cam-drin dros gyfryngau cymdeithasol fel Facebook neu Twitter, rhannu lluniau neu fideos personol heb eich caniatâd, defnyddio lleolwyr GPS neu ysbïwedd. Canfu ymchwil gan Gomisiynydd y Dioddefwyr (2022) fod 40% o ddioddefwyr seiber-stelcio wedi nodi eu bod wedi profi hyn am fwy na 2 flynedd.
Mae data euogfarnau ar gyfer cam-drin rhywiol sy’n seiliedig ar ddelweddau (a elwir yn gyffredin yn ‘bornograffi dial’) yn dangos, o’r 376 o erlyniadau am y drosedd hon a gofnodwyd yn y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mawrth 2019, bod 83% (313) wedi’u nodi fel rhai sy’n gysylltiedig â cham-drin domestig. (ONS, 2019)
Mae gan Cymorth i Fenywod rai ffyrdd defnyddiol y gallwch chi guddio eich olion ar-lein. Cuddio eich olion ar-lein – Cymorth i Fenywod.
Sut i bori’n ddiogel a chuddio’ch traciau
Pan fyddwch chi’n defnyddio gwefan, bydd eich porwr yn cadw rhywfaint o wybodaeth am ba dudalennau rydych chi wedi ymweld â nhw. Gall eich porwr hefyd gadw eich termau chwilio, a gall Google neu Microsoft gadw eich holl hanes pori, yn dibynnu ar beth yw eich gosodiadau preifatrwydd. Os oes gan rywun arall fynediad i’ch dyfais, neu’ch cyfrif Google neu Microsoft, gallant edrych ar eich hanes chwilio, eich hanes pori, a gweld y tudalennau rydych chi wedi bod yn edrych arnynt.
I lawer o bobl sydd â phartner camdriniol, mae hyn yn anniogel iawn felly dylech chi gymryd rhai camau i wneud yn siŵr bod eich gweithgareddau ar-lein yn gwbl breifat ac na all unrhyw un arall eu cyrchu.
Defnyddiwch Pori Preifat
Mae gan bob porwr ddull pori ‘Preifat’ na fydd yn cadw eich hanes pori – i Google mae’n ‘Incognito’, mae gan Microsoft ‘InPrivate’, gydag Opera mae’n ‘Preifat’ ac yn y blaen gyda’r gwerthwyr porwyr eraill. Fel arfer gallwch chi ddechrau sesiwn pori breifat trwy wasgu CTRL + SHIFT + N ar gyfrifiadur personol, neu glicio ar y dde ar eicon y porwr a dewis modd preifat o’r fan honno. Ar ffôn, tapiwch yr eicon yn hir.
Pan fyddwch chi’n agor porwr am y tro cyntaf, gwnewch yn siŵr eich bod chi’n ei gychwyn yn y modd Preifat priodol. Ond rhaid i chi bob amser gau ffenestr y porwr pan fyddwch chi wedi gorffen. Ni fydd y botwm ALLAN O’R SAFLE uchod yn clirio hanes eich porwr, dim ond mynd â chi i wefan arall y mae’n ei wneud.
Ni all gwefannau ddileu eich hanes pori i chi, oni bai eich bod chi’n lawrlwytho estyniad sydd wedi’i gynllunio i wneud hyn – felly rhaid i chi bob amser dybio bod eich hanes yn cael ei gofnodi os nad ydych chi yn y modd pori Preifat.
Beth os ydych chi eisoes wedi bod yn defnyddio pori arferol (heb fod yn breifat)?
Dylech glirio eich hanes pori â llaw os ydych chi’n meddwl eich bod chi wedi bod yn pori mewn ffenestr porwr arferol. Fel arfer, does ond angen i chi glicio neu dapio’r botwm dewislen (3 dot) a dewis ‘Dileu Data Pori’ (CTRL + SHIFT + DELETE ar gyfrifiadur personol), yna dileu eich hanes pori a ‘Delweddau a ffeiliau wedi’u storio yn y storfa’ am ba hyd bynnag y teimlwch yn angenrheidiol, neu am ‘Bob amser’ os ydych chi am fod yn ofalus iawn. Peidiwch â dileu eich Cyfrineiriau, ac ni ddylech chi orfod dileu Cwcis (er nad yw’n brifo mynd drwyddynt o bryd i’w gilydd a chael gwared ar rai nad oes eu hangen arnoch chi!).
Beth am eich gweithgaredd ar-lein
Gall Google a Microsoft gofnodi eich gweithgaredd pori a chwilio, a gall Google hefyd gofnodi eich hanes gwylio YouTube a data arall. Mae’n werth gwirio pa wybodaeth sydd wedi’i chadw – ar gyfer Google, mewngofnodwch i’ch cyfrif Google ac ewch i https://myactivity.google.com/ (neu chwiliwch am Fy Ngweithgaredd); ar gyfer Microsoft, mewngofnodwch i’ch cyfrif Microsoft ac ewch i https://account.microsoft.com/privacy/ (neu chwiliwch am ‘Gweithgaredd apiau a gwasanaethau’). Mae bob amser yn syniad da gwirio’r safleoedd hyn o bryd i’w gilydd i wneud yn siŵr bod eich gosodiadau preifatrwydd yn gyfredol.
E-bost
Os ydych chi’n poeni y gallai rhywun ddod o hyd i negeseuon e-bost rydych chi wedi’u hanfon neu eu derbyn, dylech chi eu dileu’n llwyr – mae negeseuon wedi’u dileu yn mynd i’r ffolderi Eitemau wedi’u Dileu, Sbwriel neu Bin – rhaid i chi ddileu’r negeseuon e-bost o’r ffolderi hyn i’w dileu’n llwyr.
Safleoedd cymdeithasol
Mae gan Facebook, Instagram, Twitter / X, SnapChat ac ati eu gosodiadau preifatrwydd eu hunain, dylech wirio’r rhain i wneud yn siŵr na allai’r gweithgareddau rydych chi wedi’u recordio beryglu eich diogelwch pe bai gan unrhyw un arall fynediad i’ch cyfrifon. Dyma rai dolenni a allai fod yn ddefnyddiol i chi:
https://www.facebook.com/privacy/center/
https://help.twitter.com/en/safety-and-security/
https://www.snap.com/en-GB/privacy/privacy-center
Beth am VPN?
Dim ond yn erbyn rhywun sy’n arsylwi eich gweithgaredd yn electronig, fel haciwr, y gall VPN eich amddiffyn. Ni fydd yn amgryptio eich hanes pori nac yn gwneud unrhyw beth ohono’n breifat.
Sut i aros yn ddiogel
Gwnewch yn siŵr bob amser bod eich dyfeisiau wedi’u diogelu gan gyfrinair, ond os yn bosibl defnyddiwch ddyfais rhywun arall – dyfais ffrind neu gyfrifiadur gwaith. Mae agweddau eraill ar weithgaredd ar-lein a allai fod yn bryder i chi, fel Olrhain Lleoliad, y gellir ei ddefnyddio gan amrywiol apiau, olrheinwyr cerbydau, cynhyrchion ffitrwydd, oriorau clyfar ac ati. Dylech ymgynghori â gwefan y gwneuthurwr i gael manylion ar sut i analluogi olrhain neu gael mynediad at eich data olrhain lleoliad.
Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn https://www.womensaid.org.uk/information-support/what-is-domestic-abuse/cover-your-tracks-online/