“Mae dy lais di’n bwysig, does dim ots pa mor hir wyt ti wedi bod yn dawel.”
Beth yw TYLLUANOD?
Mae grŵp OWLS yn rhaglen bwrpasol 12 wythnos a gynigir i oroeswyr cam-drin domestig gwrywaidd a benywaidd dros 55 oed. Mae’n rhaglen grymuso a chefnogol sy’n edrych ar baratoi’r ffordd y gallent fyw eu bywydau ar gyfer y dyfodol. Mae’r gwasanaeth arbenigol hwn yn canolbwyntio ar sut mae cam-drin domestig a thrais rhywiol yn effeithio ar fenywod a dynion hŷn. Trefnir hyn trwy drafod strategaethau mewn sesiynau un-i-un a thrwy’r rhaglen waith grŵp arbenigol i bobl hŷn – OWLS. Mae’r gwaith grŵp yn cynnwys deall trawma a sut mae’n gweithio o fewn yr ymennydd, ymwybyddiaeth ofalgar, strategaethau ymdopi, cynllunio gweithredu SMART a gweithio gyda natur a gweithgareddau crefft. Mae sesiynau’n cynnwys sut i wneud dyddio ar-lein ac awgrymiadau diogelwch sy’n gysylltiedig â sgamiau a’r mater parhaus o sut i fod yn ddiogel mewn unrhyw berthynas.
Nid yw cefnogaeth yn dod i ben gyda ffeil achos gaeedig.
Ar ddiwedd cefnogaeth 1-i-1, gwahoddir Tylluanod i ymuno â Rhaglen Waith Grŵp Tylluanod i gwrdd â dynion a menywod eraill sydd â phrofiadau tebyg ac i ffurfio rhwydweithiau cymdeithasol newydd. Mae rhaglen waith grŵp Tylluanod yn rhedeg am 12 wythnos gyda’r gweithiwr Tylluanod, ond mae llawer o grwpiau’n parhau’n annibynnol y tu hwnt i gefnogaeth. Mae digwyddiadau Tylluanod yn dod â’r grwpiau hyn at ei gilydd ddwywaith y flwyddyn i ffurfio rhwydweithiau cymdeithasol ehangach a chadw’r Tylluanod mewn cysylltiad a darparu cefnogaeth gan gyfoedion a chyfeillgarwch newydd.
Oeddech chi’n gwybod –
- Mae pobl hŷn yr un mor debygol o gael eu cam-drin gan blentyn sy’n oedolyn ag y maent gan bartner agos.
- Bydd gan bron i hanner y bobl hŷn sy’n profi cam-drin domestig broblem anabledd neu symudedd.
- Efallai y bydd person hŷn yn ei chael hi’n anodd rhoi gwybod am gam-drin neu adael perthynas lle mae’r sawl sy’n ei gam-drin hefyd yn ofalwr iddo.
- Efallai bod pobl hŷn wedi dioddef cam-drin hirdymor cyn cysylltu am gymorth.
- Mae dynion mewn mwy o berygl o gam-drin domestig wrth iddynt heneiddio ac mae’r ystod o droseddwyr posibl yn ehangu.
Blogiau OWLS
Beth yw Cam-drin Economaidd?
Bore da pawb, Andrea ydw i, y gweithiwr cymorth i Bobl Hŷn yng Ngwasanaeth Cam-drin Domestig Gorllewin Cymru, sef elusen arbenigol sy’n cefnogi pobl sy’n profi cam-drin domestig. Rwy’n gweithio ledled Ceredigion yn cefnogi aelodau o’r gymuned sydd wedi neu sy’n profi cam-drin domestig. Un o’r prif faterion i mi yw diweddaru canfyddiadau pobl o beth yw Cam-drin Domestig. Yn aml, bydd pobl yn dweud wrtha i ‘dydy e ddim yn fy nharo i, felly nid cam-drin mohono!’ Mae hwn yn ganfyddiad hen ffasiwn o beth yw cam-drin domestig. Fel popeth, mae’r diffiniad wedi newid dros y 50 mlynedd diwethaf cymaint felly fel bod cydnabyddiaeth o gam-drin economaidd fel rhan o gam-drin domestig yn Neddf Cam-drin Domestig 2021.
Beth yw Ymddygiad Rheoli Gorfodol?
Yn aml, gofynnir i mi esbonio sut olwg sydd ar ymddygiad gorfodol rheoli. Mae’n anodd ei adnabod gan y gall ymddangos mewn nifer o wahanol ffyrdd. Mae’n fath o gam-drin emosiynol a seicolegol a all gael canlyniadau hirdymor i oroeswyr. Gwnaeth Deddf Cam-drin Domestig 2021 welliant i Ddeddf Troseddau Difrifol 2015 gan wneud ymddygiad gorfodol rheoli yn drosedd. Mae cosbau’n amrywio o orchmynion cymunedol i hyd at 5 mlynedd o garchar. Mae difrifoldeb y ddedfryd yn dibynnu ar amrywiol ffactorau gan gynnwys euogrwydd a maint y niwed a achoswyd.
Prosiect Gardd Gymunedol
Dechreuon ni ein prosiect gardd gymunedol yng Ngwanwyn 2024 gyda phecyn gardd gan Cadwch Gymru’n Daclus. Nod y prosiectau gardd yw cefnogi lles a chysylltiadau rhyng-genhedlaeth o fewn Cymuned Aberteifi.
Rydym yn edrych ymlaen at ddatblygu ein prosiect Gardd yng Ngwanwyn 2026 gyda grant a dderbyniwyd gan Tesco Stronger Starts a gweithio gyda Blue Green Cymru. Byddwn yn ehangu’r ystod o gynnyrch bwyd a dyfir yn yr ardd ac yn datblygu gweithgareddau i gefnogi pob oed, gan gynnwys coginio cynnyrch gardd ffres ar dân gwersyll, gwneud llifynnau a phaent o flodau a meithrin bioamrywiaeth bywyd gwyllt.
